بررسی اثرات مخرب استفاده از كامپيوتر و اينترنت وبازیهای رایانه ای بر دانش آموزان

بررسی اثرات مخرب منفی استفاده از كامپيوتر و اينترنت وبازیهای رایانه ای  بر دانش آموزان

evaluation of destructive and negative effects of

مقدمه:

فناوری اطلاعات در جهان امروز باسرعت بسیاری زیادی درحال توسعه است حتی زندگی روزمره ما را نیز تحت الشعاع خودقرارداده ودر مد رسه، خانه ،اداره و… همه جا حضورفن آوری را احساس می کنیم کودکان بیشتراز بزرگسالان از این امکانات بهره می گیرندعلی رغم جنبه های مثبت که دارد اگر کنترل نشودمی توان جنبه های منفی نیزداشته باشد واثرات روحی وروانی اجتماعی مخربی برروی کودکان داشته باشد مقاله حاضر اثرات مخرب استفاده از کامپیوتر واینترنت برکودکان مورد بحث وبررسی قرار می دهدتا با کنترل کردن صحیح این فن آوری ها بتوان موجب بهبود وپیشرفت کودکان دراین عصرتکنولوژی باشیم.

كليدواژه‌ها: كامپيوتر- اينترنت- كودكان – نوجوانان
روش كار:
با استفاده از تايپ كلمات كليدي در قسمت جستجوي سايتهاي yahoo و google ونيز مطالعه كتب موجود در كتابخانه ، مطالب مربوط به مضرات اينترنت وكامپيوتر بر كودكان ونوجوانان كه معتبر بوده و قبلا در مجلات وكتب چاپ شده بود جمع آوري شده و بصورت مقاله تدويني حاضر جمع بندي و خلاصه گرديد.
عوارض جسمی  ناشی از کار با کامپیوتر:

1 – مشکلات بینایی :

مشکلات بینایی یکی از شایعترین مشکلاتی است که در اثر کار زیاد ودر اثر فشارهای تکراری یا RLSبا رایانه ایجاد می شود ازجمله آنها:

خستگي ،درد ‌، سوزش ، سرخی  ، سردرد ، آبریزش ، خواب الودگی، از حالت طبیعی خارج شدن  دوربینی ،نزديك بيني ، ضعیف شدن واحساس تاری دید چشمهاست  .همچنین ماهیچه های چشم ، از تغییرات نور یا درخشندگی یا از تغییر مسیر دید بین صفحه مانیتور و نوشته های در حال تایپ خسته می شوند و به دلیل جابجایی زیاد کلمات ،‌چشم قدرت تطابق خود را به مرور از دست می دهد . افرادی که دارای اختلالات انکساری اصلاح نشده هستند بیشتر در معرض خطر هستند این بیماری ها بخاطر:

1- نگاه کردن بیش ازحد به کامپیوتر                 2- مناسب نبودن فاصله ی چشمها با صفحه نمایش 3- کافی نبودن نور در اتاق کامپیوتر                 4-مناسب نبودن عینک در هنگام کار با کامپیوتر.

2- عوارض مفصلی و عضلانی و سيستم اسكلتي :

یکی دیگر از شایع ترین عوارض کار با رایانه ، دردهای عضلانی و سندرم تونل  مچ دست و بازوهایا تاندونیت است . درد گردن و کمر  در درازمدت ، خمیدگی پشت ، افزايش چاقي از عوارض دیگر کار زیاد و طولانی با رایانه است .

معمولاً کاربران رایانه ،مچ دست ها، ساعدها ، دست ها ، بازوان ، پشت و گردن خود را در یک حالت ثابت قرار می دهند و این عمل باعث وارد شدن فشار زیاد ، در زمان طولانی ، بر روی ماهیچه هاي  فرد می شود و در نهایت می تواند به مشکلات عضلانی و مفصلی واسکلتی نیز منجر شود . در این رابطه ، فاکتورهای ارگونومیکی نظیر حرکت تکراری ، طرز نشستن ، زاویه دید ، وضعیت میز و صندلی ، ارتفاع صفحه کلید و مانیتور ، وضعیت نور ، سرعت تایپ ، عدم آرامش روانی و … می تواند از فاکتورهای عمده خطر باشد كودكاني كه مدت طولاني در مقابل كامپيوتر مي نشينند‏‏، فعاليتهايشان از فعاليتهاي مورد نياز سلامتي (از قبيل ورزش) دور مي شود در نتيجه خطر چاقي افزايش پيدا مي كند

مشکلاتی در ستون فقرات واستخوان بندی واحساس سوزش وسفت شدن گردن وکتف ها و مچ دست هاست.

3- مشکلات پوستی:

ولتاژ زیاد لامپ تصویر باعث تولید میدان الکترواستاتیک و بارهای الکتریکی مثبت در سطح خارجی صفحه نمایش می شود . در میدان بین بارهای مثبت و صورت اپراتور ، گرد و خاک و ذرات در تمامی جهات حرکت می کنند . اگر چه میزان گرد و خاک و ذرات بسته به نوع تهویه اتاق ،‌کفپوش و عوامل دیگر تغییر می کند ، همیشه وجود دارند.

جریان بارهای مثبت حاصل در این میدان ،‌ ممکن است در کسانی که حساسیت پوستی دارند باعث خشک شدن پوست دست و صورت و ترک خوردن آن شود .

همچنین بررسی هایی صورت گرفته که نشان می دهد افرادی که از حساسیت های پوستی شکایت دارند و هنگام کار بیشتر تحت فشارهای فکری و عصبی قرار می گیرند ، این فشارها و استرس ها می تواند باعث تغییرات هورمونی مانند تیروکسین ( هورمون غده تیروئید ) و پرولاکتین ( هورمون هیپوفیز قدامی ) و همچنین ضایعات پوستی شود .

در یک مطالعه دیگر نیز که در سوئد صورت گرفته است ارتباط بین ضایعات پوست صورت و کار با رایانه را به فاکتورهای روانی اجتماعی و مسائل محیط کار نسبت داده اند . البته فاکتورهای شخصی هم  در بروز این ضایعات دخالت دارند .

4- استرس و مشکلات عصبی – روانی :

تشنج اپيلپتيك: تشنج بطور اولیه بوسيله شكل خاصي از اپي لپسي ايجاد مي شود. اپي لپسي حساس به نور زماني ايجاد مي شود كه كودك حساسيت بالايي به نورهاي لرزان دارد در اين حالت زماني كه در مقابل نورهاي درخشان كامپيوتر و فلاش هاي ناشي از بازي هاي رايانه‌اي قرار مي گيرد تشنج آغاز مي شود. علايم متنوع مي باشد كه شامل سردرد، تغيير در ميدان بينايي، سرگيجه، گيجي، كاهش آگاهي و تشنج مي باشد. بمحض توقف استفاده كامپيوتر علائم ناپديد مي گردد.

حجم کار زیاد و دوری از همکاران در محیط کار می تواند منجر به بروز مشکلات روانی شود . البته لازم به ذکر است که کار با کامپیوتر افسردگی زا نیست بلکه حجم زیاد کار است که در ایجاد استرس روانی نقش دارد این بیماری ها ((تیک روانی یا عصبی ))است .مثل ” چشم زدن وحرکت غیره عادی کتفها وتهوع وسرگیجه- می توان اشاره کرد.

5- تنفس گازهای مضر :

جدیدترین تحقیقات نشان می دهد سخت افزار رایانه های شخصی سرشار از انواع فلزات و مواد سمی آلوده کننده محیط زیست است.

از جمله این مواد می توان به “سرب”(مورد استفاده در لامپهای کاتدی)، “آرسنیک”(مورد استفاده در لامپهای کاتدی قدیمی تر)، “تری اکسید آنتی مونی” (مورد استفاده به عنوان ضد حریق)، مواد “پولی برومینیت” شده (برای ضد حریق در کابلها، مدارها و مواد پلاستیکی رایانه ها) اشاره کرد.

“سلنیوم”(به عنوان یکسو کننده منبع تغذیه مدارها)، “کادمیوم”(در بوردهای مدارها و نیمه هادی های رایانه ها)، “کرومیوم”(برای جلوگیری از خوردگی در بخشهای فلزی رایانه)،”کوبالت”(مورد استفاده در فلزات برای شکل پذیری و مغناطیسی شدن) و “جیوه” (در سوییچ های رایانه ای) از دیگر مواد سمی و آلوده کننده به کار رفته شده در رایانه ها شخصی هستند .

بدنه رایانه و نمایشگرها بر اثر گرم شدن ، بوی مخصوصی از خود متصاعد می کنند . از جمله این بوها گاز دیوکسین است که توسط بدنه رایانه ( بر اثر حرارت ) و صفحه نمایشگر تولید می شود . این مواد به عنوان مواد ضد حریق در بدنه نمایشگر و بردهای رایانه به کار می روند . همچنین گاز ازن به هنگام کار چاپگر لیزری تولید می شود که به بافت مخاطی بینی ، چشم و گلو آسیب می رساند . بنابراین ، رعایت استاندارد های مربوط در این خصوص توسط وارد کنندگان یا تولید کنندگان رایانه ضروری است .

اثرات منفی استفاده از بازی های رایانه ای

روان شناسان معتقدند اعتیاد به بازیهای اینترنتی اختلال جدی در رفتار افراد ایجاد می کند و می تواند تاثیر مخربی بر روابط اجتماعی آنها بگذارد . بسیاری از معتادان بازیهای آنلاین  به دلیل ناکامی در این بازی یا هیجانات منفی دستخوش استرس، افسردگی یا خشم شده اند و حتی  اقدام به خودکشی می کنند.

يكي از دلايل شب ادراي در كودكان بازيهاي ترسناك رايانه‌اي مي باشد. در بازيهاي رايانه‌اي كودك به تنهايي بازي مي كند و گاه بدون برنامه ريزي ساعتها مشغول بازي مي شود. تجربيات دوران كودكي در بزرگسالي تداوم مي يابد. فردي كه منفعل بازي مي كند تا انتهاي عمر منفعل مي شود.برخي خانواده ها مانع انجام بازيهاي الكترونيكي از سوي فرزندان خود مي شوند و در واقع با مخالفت كردن فرزندان را نسبت به استفاده از اين بازيها حريص تر مي كنند و از طرفي كودكان از هر فرصتي حتي پنهاني سعي در استفاده از اين بازيها دارند

روان شناسان آمریکایی از اعتیاد به بازی های آنلاین به عنوان یک اختلال جدی در رفتار کاربران یاد کردند و نسبت به تاثیرات مخرب آن در روابط اجتماعی افراد هشدار دادند. حدود شش و نیم میلیون نفر در سراسر جهان ماهیانه بطور متوسط پانزده دلار برای حق اشتراک بازیهای آنلاین می پردازند. بسیاری از این افراد برای مدتهای طولانی به بازی در یک جهان تخیلی می پردازند.معایب بازیهای رایانه ای شامل موارد زیر می باشد:

الف) آسیبهای جسمانی

چشمان فرد به دلیل خیره شدن مداوم به صفحه نمایش رایانه به شدت تحت فشار نور قرار می گیرد و دچار عوارض می گردد. مشاهدات نشان داده است که نوجوانان چنان غرق بازی می شوند که توجه نمی کنند تا چه حد از لحاظ بینایی و ذهنی برخود فشار وارد می کنند .

به دلیل این که کودک در یک وضعیت ثابت تا ساعتها می نشیند، ستون فقرات  و استخوان بندی او دچار مشکل می شود. همچنین احساس سوزش و سفت شدن گردن، کتف ها و مچ دست از دیگر عوارض کار نسبتا ثابت و طولانی مدت با رایانه است.

پوست فرد در معرض مداوم اشعه هایی قرار می گیرد که از صفحه رایانه پخش می شود.

ایجاد تهوع و سرگیجه خصوصا در کودکان  و نوجوانانی که زمینه صرع دارند، از دیگر عوارض های رایانه –ای است.

بازيهاي رايانه‌اي پر تحرك باعث بروز بيماريهاي استخواني و عصبي در ناحيه دستها و بازوها مي شود.

ب) آسیبهای روانی – تربیتی

1– تقویت حس پرخاشگری:

مهمترین مشخصه بازی های رایانه ای حالت جنگی اکثر آنهاست و این که فرد باید برای رسیدن به مرحله بعدی بازی با نیروهای به اصطلاح دشمن بجنگد، استمرار چنین بازی هایی کودک را پرخاشگر و ستیزه جو بار می آورد.

“خشونت” مهمترین محرکه ای که در طراحی جدیدترین و جذابترین بازی های کامپیوتری به حد افراط از آن استفاده می شود، چهره های معروف هالیوود که در فرهنگ ما انسانهای ضد ارزش و غیراخلاقی هستند، در این بازی ها به صورت قهرمانهای شکست ناپذیر جلوه نمایی می کنند.

2– انزواطلبی:

کودکانی که به طور مداوم با این بازی ها درگیرند درونگرا می شوند، در جامعه ، منزوی و در برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران  دچارناهنجاری می شوند.

ج) تنبل شدن ذهن:

در این بازیها به دلیل این که کودک و نوجوان با برنامه های آماده با دیگر ان به بازی می پردازد  و کمتر قدرت دخل و تصرف در آنهارا پیدا می کند اعتماد به نفس او در برابر ساختنی ها و پیشرفت متزلزل  می شود.

تصور بیشتر خانواده ها این است که در بازی های رایانه ای فرد در بازی مداخله فکری مدام دارد. اما این مداخله ، فکری نیست بلکه این بازی ها سلولهای مغزی را گول می زنند و از نظر حرکتی نیز فقط چند انگشت کودک را حرکت می دهند. ما هر چه در این مسیر حر کت کنیم و بازی ها را گسترش دهیم، انسانهایی را تحویل جامعه خواهیم داد،که سر خورده ، افسرده ، غیر متحرک و غیر سازنده هستند و خود اتکایی آنها بسیار کم خواهد بود و ابتکار عمل نخواهند داشت . در حالی که برای جامعه نیاز به انسانهایی خلاق، مبتکر و متفکر داریم.

تحقيقات اخير دلالت دارد كه بازيهاي رايانه‌اي سبب صدمات مغزي طولاني مدت مي شود. بازيهاي رايانه‌اي فقط قسمتهاي از مغز را كه به بينايي و حركت اختصاص دارد تحريك مي كند و به تكامل ديگر نواحي مغز كمك نمي كند.كودكاني كه ساعتهاي زيادي را به بازي اختصاص مي دهند لب فرونتالشان تكامل پيدا نمي كند. لب فرونتال نقش بسزايي در تكامل حافظه، احساس و يادگيري دارد. افرادي كه لب فرونتال آنها تكامل پيدا نكرده بيشتر مستعد اعمال خشونت آميز هستند و كمتر توانايي كنترل رفتارهايشان را دارند.
د) تاثیر در روابط خانوادگی:

با توجه به این که زندگی در کشور ما نیز به طرف ماشینی شدن پیش می رود  و در بعضی خانواده ها زن و مرد شاغل هستند و یا بعضی از مردان بیش از یک شغل دارند خود به خود روابط عاطفی و در کنار هم بودن خانواده کمتر شده وعده زیادی از این وضع و وجود کامپیوتربه عنوان جعبه جادویی که باعث سرد شدن روابط خانوادگی شده ناراضی هستند.

و) افت تحصیلی

به دلیل جاذبه مسحور کننده ای که این بازیها دارد. بچه ها وقت و انرژی را صرف بازی با آن می کنند، حتی بعضی از کودکان، صبح زودتر از وقت معمول بیدار می شوند تا قبل از مدرسه کمی بازی کنند و وقتهای تلف شده را هم بدین صورت جبران می کنند . یکی از والدین اظهار می دارد که در سال گذشته پسرم بهترین نمرات را داشت اما از وقتی که رایانه برایش خریده ایم روزی 2 تا 3 ساعت وقت خود را صرف بازی می کند و از لحاظ تحصیلی افت پیدا کرده است.

اثرات  منفی استفاده از اينترنت:

1-اعتياد اينترني:
مطالعات نشان داده است كه الگوهاي رفتاري اعتياد در بين استفاده کنندگان اينترنت وجود دارد. بررسي ها شيوع آن را از 6% تا بيش از 80% گزارش كرده اند. نگران كننده ترين جنبه اعتياد به اينترنت، آسيب ديدن كودكان است. آنهاد به راحتي به بازيهاي چند نفره حتي بخشهاي مبتذل وابسته مي شوند.
معتادين به اينترنت ساعتهاي بسيار طولاني در طول روز را به استفاده از اين وسيله ارتباطي         مي گذرانند به نحوي كه عملكرد شغلي واجتماعي آنها تحت تاثير قرار مي گيرد، كارشناسان اين نوع استفاده غير طبيعي از اينترنت را اصطلاحا اعتياد به اينترنت مي نامند. علت اعتياد به اينرنت در بسياري از اين افراد، دستيابي به راهي براي سركوبي اضطرابها و تنش هاي زندگي است، به گفته پژوهشگران احتمال اعتياد به اينترنت در افراد گوشه گير و افرادي كه در ارتباط هاي اجتماعي و بين فردي خود مشكل دارند بيش از سايرين است.
علايم شناخته شده اين اختلال شامل:

1- استفاده از كامپيوتر براي خوشگذراني، شادي يا تسكين استرس.
2-  افسردگي مفرط زماني كه از آن استفاده نمي كنند.

3-  صرف زمان طولاني و هزينه زياد براي نرم افزار و سخت افزارو فعاليتهاي مربوط به كامپيوتر.
4-  بي خيال شدن نسبت به كار، مدرسه و خانواده

5-  احساس تحريك پذيري غير قابل كنترل در زمان استفاده از کامپیوتر.
يكي از جنبه‌هاي منفي اينترنت، ورود بي‌هويتي در آن است. نوجوانان در صحنه اينترنت براي ايفاي هر نقشي، فرصت پيدا مي‌كنند.  نوجوانان از سوال بزرگسالان درمورد نحوه استفاده از اينترنت آشفته مي‌شوند زیرااینترنت را یک امکان خصوصی برای خود می دانند. اينترنت به نظر اين جوانان، جانشين فضاي عمومي مي‌شود. در اين شكل جوانان تجربه‌هاي بيشتر مي‌يابند و درباره كنترل و كاربرد اين رسانه جديد داراي اطلاعات مي‌شوند. تنها مشكلي كه وجود دارد آن است كه رابطه بين نسل جوان و بزرگسال در فضاي شبكه‌اي محو شود. بلوغ ،مرحله‌اي بحراني است كه نوجوانان به‌دنبال كشف ارزش‌ها و دروني كردن آن هستند و اينترنت با حجم نامحدود اطلاعات و ابزارهاي سريع ارتباطي، نوجوانان را با ابزارهاي ديگر ايجاد هويت از طريق جست و جو روبرو مي‌كند. مع‌الوصف بايد بدانيم كه بسياري ازتعاملات موجود در اينترنت مستلزم ارتباط انساني نيست.

سایت های غیره اخلاقی:  سایت های غیره اخلاقی که امروزه به یک معضل در اینترنت مبدل شده است .  این سایت ها با ارائه مطالب و تصاویر غیره اخلاقی و مستهجن سلامتی روحی وروانی نوجوانان در نتیجه سلامتی جوامع را در خطر بزرگی انداخته ، که اغلب این سایت ها سعی در تخریب فرهنگ و ارزش یک جامعه هستند.

چت:  اتاق های گفت و گو ((چت)) در اینترنت از موارد مورد استفاده ی بسیاری از نوجوانان

است. این اتاق ها مکان های مناسبی برای ملاقات و گفت و گو با سایر کودکان و نوجوانان درسراسر جهان است. اما سوء استفاده های بسیاری از سوی افراد شیاد در این اتاق ها صورت می گیرد که از جمله انها می توان ” به ارایه اطلاعات نادرست ، سوء استفاده از اطلاعات دیگران و به دام انداختن

نوجوانان و سوء استفاده کردن از آنها از طریق برقراری  ارتباط با آنان و گذاشتن قرار ملاقات با آنان اشاره کرد ، که باعث از راه به در شدن بسیاری از نوجوانان و در نتیجه فساد جوامع می شود.

تاثیر بازی های اینترنتی :

امروزه گسترش بازي‌هاي الكترونيكي و رايانه‌اي به تهديد بزرگ براي قشر جوان ونوجوان تبديل شده است و اين امر مي‌تواند به بروز بيماريهاي رواني و افسردگي در قشر جوان نيز منجر شود. در گذشته بازيها از طريق ارتباط كودكان با يكديگر انجام مي‌شد اما امروزه كودكان از زمان درك و فهم اين بازي‌ها بيشترين ساعات روز را صرف اين‌گونه بازي‌ها مي‌كنند، در حالي كه اين ارتباط هيچ‌گونه رابطه عاطفي و انساني ايجاد نمي‌کند. تأثير بازي‌هاي رايانه‌اي بويژه در ايجاد خشونت در كودكان و نوجوانان است. تحقيقات نشان مي‌دهد كه تأثير بازي‌ها‌ي رايانه‌اي بر رفتار خشونت‌آميز كودكان و نوجوانان بستگي به وجود چند عامل دارد.

1- درجه شدت خشونت در بازي چه اندازه است.

2- توانايي كودك براي تشخيص و تميز بين دنياي تخيلي و واقعيت زندگي.

3- قدرت كودك براي مهار كردن تمايلات و انگيزه‌هاي وجودي است.

4- چارچوب ارزشي است كه كودك در آن رشد و يا هم اكنون زندگي مي‌كند و نيز ارزش‌هايي كه در متن و محتوي بازي نمایان است.

1- اثر گذاشتن اجتماعی در فرد: روابط بین افراد در اینترنت مجازی در سطح بوده و از عمق برخوردار نیست، این نوع ارتباط فاقد مشخصه هایی همانند  مجاورت ، تماس منظم ، اثر گذاری عمیق وتبادل اطلاعات درباره بافت اجتماعی است.

2 – قطع ارتباط:  اینترنت می تواند درحالی که انسانها را از نظر الکترونیکی به هم پیوند می دهد ، ارتباط « چهره به چهره » ما با انسانهای با انسان های دیگر را قطع کند. و این امر باعث کاهش روابط انسانی و همبستگی اجتماعی  خواهد شد.

3 – درگیریه ذهنیه افراد:  یکی از مشکلاتی که روانپزشکان در موردکودکان و نوجوانانی که ساعت ها در اتاق های گفت و گو «چت»حضوردارند عنوان می شود ، درگیری ذهنی در اثر ساخت تصاویر ذهنی از مطالبی است که دراین اتاق بین افراد رد و بد ل می شود . که دربسیاری از موارد باعث مبتلا شدن فرد به بیماری های روانی،از جمله افسردگی می شود .

4-اثر اينترنت بر مهارتهاي اجتماعي:
  بازيهاي اینترنتی پيشرفت مناسب مهارتهاي اجتماعي كودك را به تاخير مي اندازد.زماني كه كودك به اينترنت معتاد شد، انگيزه اش براي تعامل با ديگران كم مي شود كه خود اثرات منفي بر ارتباط شخصي و تعاملات اجتماعي دارد.
مطالعات اخيرنشان مي دهد كه استفاده از اينترنت سبب ايجاد احساس بدبختي، تنهايي و بطوركلي كاهش سلامت رواني مي شود. اشخاصي كه از اينترنت بيشتر استفاده مي كنند دوستي ها را كمتر حفظ كرده، زمان كمتري با خانواده صحبت مي كنند، استرس هاي بيشتري را تجربه كرده اند و احساس تنهايي و افسردگي مي كنند.
5-اينترنت و خانواده: استفاده از اينترنت به چند دليل بر روابط خانواده تاثير مي گذارد:
1- استفاده از اينترنت يك فعاليت زمانگير است پس مي تواند مدت تعامل كودك با خانواده اش را كاهش دهد.زمان اختصاص داده شده براي تعامل با يكديگر پيش شرط ارتباط با كيفيت مي باشد. در يك مطالعه 50% خانواده ها بيان كردند كه مدت زماني كه آنلاين هستند كمتر باهم صحبت مي كنند و 41% موافق يادگيري رفتارهاي ضد اجتماعي در اين مدت بودند.
2- اينترنت كشمكش هاي جديدي را در خانواده ايجاد مي كند. وجود فقط يك كامپيوتر در منزل رقابتي بين كودك و والدين براي استفاده از كامپيوتر ايجاد مي كند كه گاهي سبب كشمكش مي شود.
3- استفاده از صفحات وبي كه از نظر محتويات متناسب سن كودك نمي باشد سبب بحث و كشمكش بين والدين و كودكان مي شود.
4- گاهي كشمكش ناشي از دستيابي كودكان به اطلاعات خصوصي والدين مي باشد.
5- والدين نگران هستند كه اينترنت كودك را از ساير فعاليتها منحرف كند و همچنين اثر ايزوله كننده اي بر او داشته باشد.

  نتيجه گيري:
در چند سال اخير كامپيوتر و اينترنت به تدريج تا حدي جاي تلويزيون را گرفته است و احتمال مي رود كه در آينده اي نزديك نقش عمده تري از تلويزيون را در زندگي كودكان و نوجوانان داشته باشد. در صورتيكه از اين فناوري صحيح استفاده شود اثرات مثبتي دارد. در حالي که از مطالب این مقاله چنین استباط می شودکه خطراتي ناشي از كاربرد بي رويه و غلط از آن  تمامي كاربران بويژه كودكان را تهديد مي كند.

براي اطمينان از استفاده بهينه و اينكه كامپيوتر زندگي كودكان را در حال و آينده بهبود ببخشد، بطوركلي توجه به پيشنهادهاي زير كمك كننده است:

– آشنايي والدين با كامپيوتر و گذراندن دوره هاي آموزشي در اين زمينه و در صورت لزوم يادگيري برخي نكات از كودكان.
– صحبت با كودكان در مورد نحوه استفاده از كامپيوتر از سوي آنان و خطراتي كه در هنگام آنلاين شدن ممكن است آنها را تهديد كند.
– قرار دادن كامپيوتر در مكاني از منزل كه بتوان فعاليتهاي كودك را تحت نظر داشت.
– محدود كردن زمان استفاده از كامپيوتر، در صورتيكه وي از تماسهاي اجتماعي خود كاسته باشد. استفاده بيش از حد از كامپيوتر معمولا نشانگر يك مشكل است.
– همراهي با كودكان هنگام حضور آنان در اتاق هاي گفتگو اينترنتي .
– بررسي نامه هاي الكترونيكي كودكان و حذف پيام هاي نامتناسب.
– استفاده از نرم افزارهاي فيلتر كننده براي جلوگيري از مشاهده محتويات نامناسب. چنين نرم افزارهايي همچنين مي توانند نشاني تمام سايتهاي كه كودك به آنها سر زده را ثبت كنند تا والدين بعدا آنها را بررسي كنند. البته هيچ يك از نرم افزارها نمي توانند جايگزين همراهي والدين با كودكان شوند.

– برنامه ها متناسب با رشد و تكامل كودك باشند.

– تشويق كودك به تعامل با خانواده بجاي استفاده بيش از حد از كامپيوتر.
– كامپيوتر بعنوان ابزار مكمل آموزشي باشد نه تنها راه آموزشي.

– انتخاب  برنامه هاي متناسب سن كودكان

– كنترل نحوه دسترسي به  كامپيوتر

– تقويت سواد كامپيوتري والدين ومعلمین

– تهيه برنامه هاي آموزشي براي والدين، معلمين و ديگر افرادي كه با كودكان كار مي كنند.
– پژوهشهاي در مورد اثرات استفاده از كامپيوتربر تكامل فيزيكي، هوشي، عقلي، اجتماعي و رواني كودكان انجام گيرد.

منابع:

1. 
   Shields M.K, Beharman R.E.Children and computer technology:Analysis and recommendations. The future of children and computer technology. Vol:10. No:2. Fall/winter2000.P:4-30.
2. شفيعي شفيع. اينترنت و نقش آن در زندگي اجتماعي.

.[May 2005.14].http://www.ayandehnegar.com

3. ICTs and children. www.wiki.media-culture.org.au . 2004.

4. AffonosoB. University of Nevada ,Reno. Is the internet affecting the social skills of our children? December 1.1999.

5. Wan L.K. Children and computer vision syndrome. www.allaboutvision.com . 2005.

6. شاملو سعيد. بهداشت رواني. تهران. انتشارات رشد. 1382.ص 147-156.
7. Emick M. Study finds direct link between computer use and vision problems in children. Mar 27.2002.
8. عظيمي عباس، صالحي مرضيه، صالحي فرشته، مسعودي حبيبه. اثرات كار با كامپيوتر بر عملكرد بينايي. راز بهزيستن. شماره 30. پاييز 1383. ص 41-33.
9. What’s new in health care computers cause vision problems in children. www.jhu.edu . April 1.2002.10. Lang S.S. Cornell ergunomist offers web guide lines on how children can avoid injury while at their computers. Feb 15.2000.11. Health- Development. Computer technology and children-physical and psychological development. www.public.iastate.edu . Oct 28.2004.12. The internet: A positive or negative influence on children. www.firstclass.wellesley.edu . 2005.13. Mesch G.S. The internet and the family. A study on Israel . www.soc.haif.ac.il . 2005.
10. تشخيص نشانهاي اعتياد به اينترنت. www.hasht.com . ا20 مهر.1381.15. اضطراب دليل اصلي اعتياد به اينترنت است. www.hasht.com . ا12 شهريور 1381.16. اعتياد الكترونيكي بيماريهاي جوانان را افزايش مي دهد. www.google.com .
11. Computer games linked to learning problems. www.news.zdnet.com . August 19.2001.18. Carelse M. Computer games:Are they harming your children? www.gentleparents.com . 2005.
12. بيماريهاي كامپيوتر.www.hasht.com. (ا31تير.1381).20. شب ادراري در كودكان. www.google.com .21. اخطار پليس درمورد استفاده از اينترنت. . www.google.com

• Alloway, N. & Gilbert, P. 1998. Video game culture: playing with masculinity, violence and pleasure.In S.Howard (Ed.), Wired up: young people and the electronic media (pp. 95, 98-99, 102-105, 107).
• Anderson, C.A. & Dill, K.E.2000.Video games and aggressive thoughts, feelings and behaviour in the laboratory and in life.Journal of Personality and Social Psychology, 78(4):722.
• Chilton, R. 1999. Are violent games a lost cause [Online]. Available:http://www.replaymag.com/chil0699.htm
• Clements, D. 1995. Video violence too close to real thing. [Online] .

Available:http://www.media-awareness.ca/eng/med/class/teamedia/vidvionz.htm

• Cybersafe Kids:A parent\’s guide. [No Date]. Available:http://ncpc.org/10adu12.htm
• Defining media violence. No Date. [Online].

Available: http://www.media-awareness.ca/eng/issues/violence/issues/define2.htm

• DeGaetano, G. & Bander, K. 1996. Violent vidio games and stimulus addiction. [Online].

Available:http://www.media-awareness.ca/eng/med/class/teamedia/vidintro.htm

• Do you think the web should be consored so you can\’t see harmful material? [1997-2000].

Available:http//zdtv.com/zdtv/siliconspin/features/story/0,3725,2173974,00.html

• Green, B., Reid, J. & Bigum, C. 1998. Teaching the Nintendo generation? Children, computer culture and popular technologies. In S. Howard (Ed.), Wired up: young people and the electronic media (pp. 19, 21). London: UCL.
• Gunter, B. & McAleer, J. 1997. Children and television (2nd ed). London: Routledge.
• Melville-Thomas, G. 1985. Television violence and children. In G. Barlow & A. Hill (Eds.), Video violence and children (p.9). London: Hodder and Stoughton.
• Peterson, P. No Date. Are we selling out our children\’s minds? [Online]. Available:

http://www.cyfc.umn.edu/Media/tvviol.html.

• Schwartz, L.L. & Matzkin, R.G. 1999. Violence, viewing and development: does violence in the media cause violence in youth. In H.V. Hall (Ed.), Lethal violence (p. 117). London: CRC Press.