به گزارش خبرنگار مهر، رضا رحمانی عصر یکشنبه در نشست تخصصی بررسی اثرات اقلیمی ال‌نینو بر مدیریت منابع آب و الگوهای بارشی، با اشاره به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه در پی افزایش بارش‌ها و اقدامات انجام شده، افزود: تداوم این شرایط نیازمند مدیریت اصولی منابع آب و پیگیری راهکارهای مؤثر است.
دبیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه همچنین با تأکید بر بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، خاطرنشان کرد: تغییرات اقلیمی، تأثیر میان‌گذر دریاچه، نقش سدها و نحوه مصرف آب در بخش کشاورزی از جمله عوامل مؤثر بر وضعیت دریاچه ارومیه است که باید با نگاه کارشناسی بررسی شوند.
وی بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی نیز تأکید کرد و افزود: با توجه به سهم بالای این بخش از مصرف منابع آبی، اصلاح الگوی کشت و توسعه روش‌های نوین آبیاری از محورهای اصلی برنامه‌های صیانت از منابع آب و حمایت از روند احیای دریاچه ارومیه است.
استاندار آذربایجان‌غربی همچنین با اشاره به نتایج امیدوارکننده اجرای روش‌های نوین آبیاری در برخی اراضی، بر ضرورت گسترش این الگوها تأکید کرد و یادآور شد: راه‌اندازی پویش «رود روان» نیز از اقدامات مرتبط با بهبود وضعیت دریاچه ارومیه است که موفقیت آن نیازمند اهتمام جدی دستگاه‌های متولی و همکاری مردم می‌باشد.
رحمانی با اشاره به افزایش بارش‌ها در استان، بر استمرار اقدامات علمی، مدیریت مصرف آب و هماهنگی دستگاه‌های مسئول تأکید کرده و افزود: حفظ دستاوردهای به دست آمده برای دریاچه ارومیه، به عزم جدی و تداوم اقدامات عملی نیاز دارد.
بررسی وضعیت دریاچه ارومیه مستلزم توجه همزمان به عوامل اقلیمی و انسانی است
مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور هم در این نشست با تاکید بر نقش مدیریت منابع آب در وضعیت دریاچه ارومیه گفت: اگرچه تغییرات اقلیمی بر کاهش تراز دریاچه اثرگذار است، مصرف آب در بخش کشاورزی و میزان برداشت از منابع آب حوضه آبریز پررنگ تر است.
بهزاد لایقی با اشاره به پیامدهای زیست‌محیطی کاهش تراز این دریاچه اظهار کرد: بررسی وضعیت دریاچه ارومیه مستلزم توجه همزمان به عوامل اقلیمی و انسانی است و نمی‌توان تغییرات تراز آب آن را صرفاً به تغییرات اقلیمی نسبت داد.
وی با تأکید بر اهمیت منابع آب ورودی به دریاچه افزود: بر اساس پژوهش‌ها، تغییرات اقلیمی در کاهش تراز دریاچه نقش دارد، اما میزان آب ورودی به دریاچه و نحوه مصرف منابع آب در حوضه آبریز نیز اهمیت زیادی دارد. در این میان، مصرف آب در بخش کشاورزی از عوامل اثرگذار بر وضعیت دریاچه است و باید مدیریت شود.
مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور با تأکید بر ضرورت پایش برداشت از منابع آب حوضه آبریز گفت: مدیریت مصرف آب باید با نگاه جامع به منابع آب سطحی و زیرزمینی دنبال شود؛ چراکه برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی می‌تواند ذخایر این منابع را کاهش دهد و بر وضعیت آبی منطقه و تراز دریاچه ارومیه اثر بگذارد.
لایقی با اشاره به تفاوت شرایط دریاچه ارومیه و دریای خزر ادامه داد: وضعیت آبی دریاچه ارومیه با دریای خزر متفاوت است و منابع آب زیرزمینی نیز در شرایط آن نقش دارند؛ بنابراین، برای بررسی نوسانات تراز دریاچه باید ارتباط میان منابع آب زیرزمینی، آب‌های سطحی و میزان ورودی آب به آن مورد توجه قرار گیرد.
وی سدهای موجود در حوضه آبریز، مداخلات انسانی و میزان تبخیر را از دیگر عوامل مؤثر بر وضعیت دریاچه ارومیه برشمرد و بر ضرورت بررسی مجموعه این عوامل در تحلیل تغییرات تراز آب تأکید کرد.
مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور در ادامه با اشاره به پیش‌بینی وضعیت دریاچه در ماه‌های آینده اظهار کرد: با توجه به قرار گرفتن در فصل بارش‌ها، احتمال وقوع ال‌نینو و کاهش تبخیر در ماه‌های سرد سال، انتظار می‌رود تراز و حجم آب دریاچه ارومیه در ماه‌های آینده افزایش یابد.
ال‌نینو معیار پیش‌بینی بارش‌های فراتر از نرمال نیست
معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور گفت: نمی‌توان صرفاً بر اساس پدیده ال‌نینو درباره میزان و زمان دقیق وقوع بارش‌ها با قطعیت اظهارنظر کرد و به‌تنهایی معیار پیش‌بینی بارش‌های فراتر از نرمال نیست.
فرج محمدی، با تشریح نقش دورپیوندهای اقلیمی در پیش‌بینی وضعیت بارش‌ها، اظهار کرد: ال‌نینو یکی از فازهای پدیده انسو است که در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد و در کنار سایر شاخص‌های اقلیمی، در تحلیل و پیش‌بینی الگوهای بارشی مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی با تأکید بر محدودیت‌های پیش‌بینی‌های فصلی افزود: نمی‌توان صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو، درباره زمان، میزان و توزیع دقیق بارش‌های فراتر از نرمال در یک منطقه با قطعیت اظهارنظر کرد؛ چراکه عوامل و شاخص‌های متعددی در شکل‌گیری شرایط جوی مؤثرند و پیش‌بینی‌ها باید با در نظر گرفتن مجموع این عوامل انجام شود.
معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: خروجی پیش‌بینی‌های فصلی بیانگر احتمال وقوع شرایط مختلف جوی است، نه تعیین قطعی میزان بارش در یک بازه زمانی مشخص؛ بنابراین دستگاه‌های مرتبط باید با تکیه بر این احتمالات، برنامه‌ریزی‌های لازم را برای مدیریت منابع آب و مواجهه با شرایط احتمالی پیش‌رو انجام دهند.
محمدی با اشاره به وضعیت بارش‌ها در کشور اظهار کرد: بارش‌های سال زراعی گذشته در مجموع وضعیت مناسبی داشت و شرایط بارشی امسال نیز تاکنون مطلوب ارزیابی می‌شود. در آذربایجان‌غربی نیز میزان بارش‌ها حدود ۸ تا ۹ میلی‌متر بیشتر از حد نرمال گزارش شده است.
وی با بیان اینکه حدود ۲۵ درصد از بارش سالانه کشور در فصل پاییز رخ می‌دهد، گفت: سهم مهرماه از بارش سالانه حدود سه درصد برآورد می‌شود؛ در حالی که سهم آبان‌ماه از بارش‌های پاییزی بیشتر است.
معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور همچنین با اشاره به پیش‌بینی افزایش دما نسبت به میانگین بلندمدت افزود: برآوردها از افزایش یک تا ۲ درجه‌ای دما نسبت به نرمال حکایت دارد؛ با این حال، افزایش دما به معنای منتفی شدن بارش برف نیست، بلکه می‌تواند بر ماندگاری برف و میزان ذخایر برفی اثر بگذارد.
محمدی با تأکید بر ضرورت توجه به ماهیت احتمالاتی پیش‌بینی‌های فصلی خاطرنشان کرد: نمی‌توان درباره بارش‌های پیش‌رو پیش‌بینی قطعی ارائه کرد و لازم است برنامه‌ریزی‌ها با در نظر گرفتن عدم قطعیت‌های موجود و سناریوهای احتمالی انجام شود.
