با گذشت چند ماه از امضا و اجرای برجام، موافقان و مخالفان، همچنان به بحث و تبادل نظر درباره آن مشغولند. منتقدان با نوشته ها و گفته های خود، به نقد برجام و نقاط ضعف آن می پردازند؛ دولت و حامیان آن هم مطابق معمول مخالفان و منتقدان خود را به بی انصافی و دشمنی و ندیدن آثار و نتایج بی نظیر برجام متهم می کنند. اما براستی واقعیت چیست؟ کدام گروه درباره برجام از جاده انصاف خارج شده؟ کدام گروه و جریان سیاسی، رعایت اعتدال و میانه روی را ندارد و در موافقت و یا مخالفت با برجام زیاده روی می کند؟ آیا واقعا همه منتقدان برجام، بی انصافند؟
یک کاسه کردن منتقدان و مخالفان از ابتدا، جزو شگردهای آقای روحانی بود. دولت و حامیان آن، عمدا اصرار دارند که همه منتقدان خود را کسانی بدانند که به طور مطلق با برجام مخالفند. براین اساس بخش زیادی از خبرها، مصاحبه ها، گزارش ها و تحلیل های دولتی ها و حامیان برجام، حاوی چنین ادعاهایی است. یعنی به جای آن که به منتقدان منصف اشاره کنند و به انتقادهای درست و منطقی و دلسوزانه آنها پاسخ بدهند، همه را با برچسب کلی «مخالفان برجام» وادار به سکوت می کنند! و گاه متاسفانه چنان دچار جنجال و هیاهو و بی انصافی می شوند که بدون رعایت اصول اخلاقی، به راحتی همه منتقدان را متهم می کنند که حتما از برداشته شدن تحریم ها ناراحتند و منافعی از تحریم ها داشته اند!
در حالی که این راحت ترین راه برای فرار از پاسخگویی است. چرا که پاسخ دادن به بسیاری از انتقادات و سوالات و ابهامات مطرح شده در خصوص برجام، قطعا برای دولتی ها دشوار است پس چه راهی بهتر از فرافکنی و پاسخ ندادن و متهم کردن همه منتقدان به بی انصافی و بی سوادی و کوری و ندیدن آفتاب تابان برجام و …
حال سوال این است آیا همه منتقدان برجام، از یک دسته و گروهند؟ همه آنها مخالف مطلق برجامند؟ همه منتقدان دل در گروی بازگشت تحریم ها دارند و از تحریم ها سود می برند؟ همه ریاکارند و اهل قدرت و دلبسته تحریم؟ نه. این بازی را متاسفانه ابتدا دولت آقای روحانی شروع کرد. آنگاه که با دوگانه سازی غیرمنطقی «توافق/ عدم توافق» خود را موافق توافق دانست و همه منتقدان را متهم کرد که مخالف توافقند. حال آنکه بسیاری از منتقدان با توافق مخالف نبودند، بلکه اساسا این دوگانه دولت را قبول نداشتند. چون نتیجه طبیعی این دوگانه سازی اجباری، توافق به هر قیمتی بود. منتقدان در مقابل، با طرح دوگانه منطقی «توافق خوب/ توافق بد» از توافق خوب قاطعانه حمایت می کردند.
اما دولت محترم، با زیرکی و طرح همان دوگانه سازی های کاذب، همه منتقدان را مخالف برجام و مخالف رفع تحریم ها می داند و به آنها انواع و اقسام برچسب ها می زند، بدون آنکه پاسخی درست و منطقی به انتقادها داشته باشد. حال کدام یک بی انصاف هستند؟ حامیان برجام یا مخالفان و منتقدان؟ آنها که جوگیر شدند و با بزرگنمایی و اغراق، برجام را به آفتاب تابان تبدیل کردند؟ یا آنان که فواید و مضرات را با هم دیدند و گفتند برجام آنقدرها هم که شما ادعا دارید، فایده محض نیست؟!
اگر مخالفانی وجود دارند که هیچ نقطه سفیدی را در برجام نمی بینند؛ آیا در مقابل افرادی هم وجود ندارند که هیچ نقطه سیاه و ضعیفی را در برجام نمی بینند و یا گاه می بینند و به روی خودشان نمی آورند؟ آیا دولت و حامیان آن، تاکنون به همچین مواردی اشاره کرده اند؟ آیا حاضر شده اند اعتراف کنند که برجام ایرادات و معایبی هم دارد؟ اگر این را قبول دارند، پس آن همه بزرگنمایی و غلو و آفتاب تابان و ابر شتابان و «برجام را خدا آورد» و این قبیل تعابیر اغراق آمیز چه معنایی دارد؟
چرا دولت و شخص آقای روحانی، برجام را به چنان وضعیتی تبدیل کرده اند که هیچ کس جرات ندارد درباره اش اظهار نظر کند و آن را مورد نقد قرار دهد؟ چرا آنقدر مدال افتخار و عظمت و خوبی و زیبایی و منفعت و پیروزی بر سینه برجام زده اند که منتقدان فورا به سیاه نمایی و دشمنی و کوری و بی سوادی متهم می شوند؟ چرا به گونه ای اظهار نظر می کنند که انگار آمریکا و اروپا در این مذاکرات ضرر کرده و همه چیز را باخته اند و ایران برنده نهایی آن بوده؟ این قبیل ادعاهای توخالی و غلوها تا کی می تواند ادامه داشته باشد و تا کی می توان مردم را با این سیاست ها، فریب داد؟!
آیا بهتر نبود به جای این همه اغراق، به همان واقعیت برجام قانع می شدند و به مردم هم وعده های عجیب و غریب نمی دادند؟ انصافا اگر برجام همان گونه که در واقعیت بود، با همه منافع و مضراتش و حتی خسارات مادی و معنویش، برای مردم تشریح می شد و دولت هم دچار اغراق و بزرگنمایی نمی شد، آیا منتقدان و مخالفان، تا این حد به چشم می آمدند؟ آیا مخالفان بی منطق، آن زمان حرفی برای گفتن داشتند؟
پس بهتر است آقای روحانی و دوستان و حامیان ایشان، به جای برچسب زدن و متهم کردن دیگران، ابتدا از عیوب خودشان شروع کنند و ببینند که ریشه اصلی این مشکلات کجاست؟ این را دوست و دشمن فهمیده اند اما متاسفانه دولتی ها چشم ها و گوش هایشان را بسته اند. اخیرا ریچارد نفیو مذاکره کننده ارشد آمریکا در امور تحریم ها هم به همین مساله اشاره کرده و گفته است که: «بخشی از مشکل این است که انتظارها در ایران بزرگنمایی شد و دولت روحانی در زمانی که میخواست این توافق را در داخل بفروشد از واقعیتها و عقلانیت فراتر رفت. مشکل اینجاست که این تصور ایجاد شد که پس از توافق همه چیز عالی میشود و وقتی این اتفاق نیفتاد احساس یأس به وجود میآید. دولت روحانی چون میخواست توافق هستهای را در داخل بفروشد، دچار بزرگنمایی درباره انتظارات از توافق شد!»
حال دو حالت وجود دارد. یا آقای روحانی و دوستان ایشان حقیقتا و قلبا اعتقاد دارند که برجام آفتاب تابانی است که از طرف خدا برای ملت ایران آمده! و یا اینکه در خفا قبول دارند برجام ایرادات فراوانی هم دارد اما جرات بیان علنی آنرا ندارند که در این صورت هم دارند به ملت دروغ می گویند!
امید حسینی
